BEŞİRİ İLÇEMİZ

            İLÇENİN TARİHİ VE COĞRAFİ YAPISI

              İlçenin bir yerleşim birimi olarak tarihi M. Ö. 3000 yıllarına kadar uzanmaktadır. Bu yıllarda Hurri kavimlerinin yerleştiği bu yöre daha sonra 1200 yıllarında Asur egemenliğinin altına girmiştir.

              Yaklaşık 1400 yıllık bir zaman içinde, sırasıyla Med, Pers, Makedonya, Part, Roma ve Bizans İmparatorlukları sınırları içinde kaldıktan sonra 1243 yılında Moğolların eline geçen yöre, 1514 yılında Yavuz Sultan Selim’ in Çaldıran zaferi sonrasında Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisine dahil olmuştur.

              Cumhuriyet döneminde Kobin adıyla Siirt İlinin Garzan İlçesine bağlı küçük bir köy iken, 1926 yılında sel felaketi sonucu Diyarbakır İline bağlı Elmedine kazasının buraya taşınması ile Beşiri adını alarak Siirt İline bağlı İlçe durumuna gelmiştir. Daha sonra 18.05.1990 yılında Batman İline bağlı İlçe durumuna gelmiştir.

              İlçe, Kuzey-Güney istikametinde dar ve uzun bir şerit halindeki Batman İlinin orta kısmında İl merkezinin doğusunda yer almaktadır. Doğuda Kurtalan, Güneyde Hasankeyf ve Gercüş, Kuzeyde Kozluk İlçesi ve batıda Batman İli ile çevrilidir. İlçenin alanı 889.000 km2’ dir. İlçe merkezi 680 rakımlı olup, İl merkezine 16 km uzaklıktadır. İlçe genellikle düz bir arazide kurulmuş olup Batman İli ile arasında Kıra dağı yer almaktadır.

              İklimi kışları yağışlı, sert ve soğuk, İlkbahar mevsimi kısa süreli, yazları ise kurak çok sıcak geçmektedir. Tek akarsuyu olan Garzan çayı İlçenin kuzey ve güney istikametinde geçtikten sonra Dicle nehri ile birleşir

 B-         NÜFUS DURUMU

               2000 Yılı Genel Nüfus sayımına göre İlçenin Merkez Nüfusu 8523 olup, toplam 33.152’ dir. Bu Nüfusun %51’ ini erkek Nüfus, %49’ unu ise kadın Nüfus teşkil etmektedir.

              Nüfusun %26’ sı kentsel kesimde, %74’ ü kırsal kesimde yaşamakta olup, Nüfus yoğunluğu 37 ve Nüfus artış hızı %0 1.06’ dir. Nüfus yoğunluğu özellikle Beşiri Merkez, İkiköprü, Doğankavak, Beşpınar, Çevrimova ve Yontukyazı köylerinde toplanmıştır.

             İlçe Nüfus Müdürlüğünde 58 idari birim ve 102 adet aile kütüğü bulunmaktadır.

             2000 Yılı Genel Nüfus sayımına göre İlçenin genç bir Nüfusa sahip olduğunu görmekteyiz. Nüfusun % 59’ luk dilimi 0-19 yaş gurubu, % 38’ lik dilimi 20-64 yaş gurubu, % 3’ ünü ise 65 yaş üzerini teşkil etmektedir.

  C-        İDARİ DURUM

              Beşiri 889. km2’ lik alanıyla Batman’ ın Kuzey doğusunda yer almakta olup, Garzan çayına paralel uzanmaktadır. İlçenin, doğusunda Siirt İli Kurtalan ilçesi, Kuzeyinde Kozluk ilçesi, Güneyinde Hasankeyf  ilçesi, Batısında Batman ile çevrilidir.

             İlçe, Cumhuriyet döneminde Kobin adıyla Siirt İlinin Garzan ilçesine bağlı küçük bir köy iken, 1926 yılındaki sel felaketi sonucu Diyarbakır İline bağlı Elmedine kazasının buraya taşınması ile BEŞİRİ adını alarak Siirt İline bağlı ilçe durumuna gelmiştir. Daha sonra 1990 yılında Batman İline bağlanmıştır.

             Beşiri ilçe merkezinde bir, İkiköprü Beldesinde bir olmak üzere toplam iki belediyemiz ve 51 köyümüz ve bu köylere bağlı 64 mezramız bulunmaktadır. İlçe merkezinde 4, İkiköprü Beldesinde 2 olmak üzere toplam 6 mahallemiz mevcuttur.

               Köylerimiz genellikle Garzan çayı kenarında ve İlçenin doğu kısmında kurulmuştur.

 D-        SOSYAL DURUM

              İlçe Nüfusunun %26’ sı ilçe merkezinde, %74’ ü kırsal kesimde yaşamaktadır. İlçenin sosyal yaşantısı hareketli değildir. Merkez ve köylerde halkın çoğu Tarım, Hayvancılık, İnşaat ve Toplum hizmeti sektöründe çalışmaktadır. İlçe genelinde her türlü ihtiyacı karşılayabilecek nitelikte işyerinin olmaması nedeniyle, vatandaşlarımızın ticari ilişkileri genellikle Batman İline kaymaktadır.

             İlçenin Türk Ailesine özgü gelenek ve görenekleri sıcaklığını korumakta olup, dini ve milli günlerde halkımız birbirleri ile daha fazla kaynaşmaktadır. Bayram ziyaretleri, taziye, nişan, düğün törenleri ve eğlenceleri geleneklere bağlı olarak devam etmektedir.

             İlçede herhangi bir etnik huzursuzluk yoktur. Şeyh, Toprak ağası türünde yapılanma söz konusu değildir. Mezhep ayırımcılığı ve benzeri faaliyetler bulunmamaktadır.

             İlçe merkezinde Belediyeye ait park ve bahçe ile İkiköprü Beldesinde özel şahsa ait bahçe mevcuttur.

             İlçe merkezinde 1410, İkiköprü Beldesinde 580, köylerde ise 3152 adet olmak üzere 5142 adet konut bulunmaktadır. Bu konutların %66’ sı kerpiç yapılardan olup, yanlarında yine kerpiçten yapılmış hayvan barınakları bulunmaktadır. Köylerimizdeki konutların   % 65’ inin üzeri toprakla örtülüdür. Son dönemlerde de betonarme konut yapımına ağırlık verilmektedir.

             Son dönemlerde betorname konut yapımına ağırlık verilmekte olup, bu yapıların artışında tütünden elde edilen gelir büyük bir yer tutmaktadır.

             İlçe merkezinde üç blok sosyal konut mevcut olup, bu konutlarda sıra tahsisli olarak kamu görevlileri oturmaktadır.

             İlçede genel olarak tamirhane, kahvehane,bakkal, market ve konfeksiyon iş kolları mevcut olup, ayrıca sanayi tesisi olarak Uğurca köyünde un ve mercimek fabrikası ile Örmegöze köyünde GAP Halı Fabrikası bulunmaktadır. Halkın temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır.

             İlçenin Sosyal Güvenlik kuruluşlarından aylık alan vatandaşlarımızın sayısı (Ziraat Bankasının Ocak 2003 tarihli verilerine göre) aşağıya çıkartılmıştır.

             Sosyal Güvenlik Kurumu                                                     Aylık alan kişi sayısı

             Bağ-Kur.....................................................................................................102

            Emekli Sandığı..........................................................................................142

            S.S. Kurumu..............................................................................................322

            2022 sayılı yasaya göre aylık alanlar........................................................773

             Yeşil Kart uygulamasının başladığı Ağustos 1992 tarihinden 2003 OCAK ayı itibariyle 11.600 kişiye Yeşil kart verilmiştir.

             İlçe de bulunan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfının ayni ve nakdi olarak 2003 yılı Ocak ayı itibariyle yaptığı yardımların türü ve tutarları aşağıya çıkarılmıştır.

             Yardımın Türü           :            Kişi Sayısı       :                   Miktarı (TL)              :

            Giyecek Yardımı..........................1445................................22.085.000.000

            Yakacak Yardımı...................... ...507.................................12.850.000.000

            Sağlık Yardımı............................ 261.................................24.715.000.000

            Aşevi..........................................400.................................40.308.200.000

            Nakdi.........................................2556................................100.650.000.000

            Yönetim............................................................................11.410.056.000

            Kilim.................................................................................11.626.678.000

            T  O   P  L  A   M...........................5169................................223.644.734.000

             SAĞLIK

              Merkez Sağlık Ocağında 1 Sağlık Grup Başkanı, 2 doktor, 2 Sağlık Teknikeri, 2 sağlık memuru, iki ebe, bir idare memuru, bir Çevre Sağlık Teknisyeni, bir şoför, iki sıtma işçisi ve bir hizmetli bulunmaktadır. İkiköprü beldesinde 1 Doktor, 1 Ebe vardır. Beşpınar köyünde bir Doktor, bir hemşire, 1 ebe, Durucak ve Beyçayırı köylerinde birer ebe görev yapmaktadır.

             Sağlık Ocağında Poliklinik olarak yıllık ortalama 35.000 hasta muayene edilmekte, 1200 kişi ile ilgili olarak labaratuvar çalışması yapılmaktadır. Aşılama hizmetleri sıfır yaş grubu 600 kişi olup, aşılama oranı % 90’ dır. Ayrıca MOP-UP aşı kampanyasında 3500 çocuğa polio aşısı uygulanmaktadır. AÇ-SAP hizmetleri olarak yılda 130 kişiye Condom, 250 kişiye Hap, 20 kişiye Ria, 123 kişiye Enjeksiyon ile korunma hizmetleri verilmektedir.

             Çevre Sağlığını tehdit eden kötü problemlerin İlçe Hıfzısıhha komisyonunda alınan kararlar çerçevesinde çözümlenmesine koordineli olarak devam edilmektedir. Sıtma işçileri tarafından sıtma taramaları ve sivrisinekle mücadele yapılmaktadır.

             İl merkezine yakın olmasına rağmen  merkez sağlık ocağında nöbet tutularak acil gelen hastalara imkanlar dahilinde müdahale edilmektedir.

 E-  EĞİTİM VE KÜLTÜR DURUMU         

   a- Eğitim
aa- Örgün Eğitim

             İlçe merkezinde ve köylerde Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren, İlköğretim ve Ortaöğretim okulları yapılmıştır. İlçemizde Okuma-Yazma oranının yüksek olmasında okulların erken açılmasının ektisi büyüktür. İlçe genelinde okur-yazar oranının % 75 olup okullaşma oranı İlkokullarda %94, Ortaokullarda % 80, Liselerde % 70, Yüksekokullarda ise % 14 civarındadır. 

             İlçe merkezinde 1 Lise,5 İlköğretim Okulu (Atatürk  YİBO, Hürriyet, Cumhuriyet, Uğrak ve Yunus Emre İlköğretim), İkiköprü Beldesinde  2 İlköğretim Okulu mevcut olup, köy ve mezralarımızda ise toplam 74 İlköğretim Okulu mevcuttur.

 2002-2003 Öğretim  yılında açık olan İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumlarında 33 Yönetici,  313 Sınıf öğretmeni, 81 Branş öğretmeni, 3 Ana sınıf Öğretmeni ve 10 Ana Sınıf Usta öğreticisi görev yapmaktadır. İlköğretimde 8250 Öğrenci, Orta öğretimde 396 öğrenci olmak üzere toplam 8646 öğrencimiz bulunmaktadır.

                             İlçede zorunlu 8 yıllık kesintisiz eğitim için 6. Sınıf (II Kademe ) olmayan İlköğretim okullarının öğrencileri ve ihtiyaç sahibi aile çocukları Eğitim Öğretimlerini ilçe merkezimizde bulunan Atatürk YİBO da devam etmektedirler. Halen  bu okulda yatılı olarak 74 Kız, 417 Erkek, ve 219 Gündüzlü olmak üzere toplam 710 öğrenci öğretim görmektedir.

                                 2002-2003 Öğretim yılında İlköğretim Okullarımızın bünyesinde okul öncesi eğitim (Anasınıfı), 3 Asil Öğretmen ve 11 Kadrosuz Usta Öğretici ile İlçe merkezinde 83öğrenci, köylerde de 116 öğrenci olmak üzere toplam 196 Eğitim görmektedir.                                    2001-2002 Öğretim yılında İlçemiz Lisesinde son sınıfta okuyan ve geçmiş yıllarda      mezun olan öğrencilerden 2002 yılı Öğrenci Seçme ve Yerleştirme sınavına 50 aday sınava girmiş, bunlardan 7’ si Üniversiteye yerleştirilmiştir. Yüksek Öğretime yerleştirmede geçen yıllar % 6 civarında iken, bu yıl % 14’lerı bulmuştur.

 ab- Yaygın eğitim     

              Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü   tarafından 2002-2003 Öğretim yılında toplam 11 kurs açılmış, toplam 183 ( 9 Geçici Usta Öğretici, 2 Öğretmen ) kursiyer katılmıştır.

              b- Kültür

              İlçe merkezinde 1987 yılından beri hizmet veren Halk Kütüphanesi mevcut olup, faaliyetine devam etmektedir. Kütüphanemizde 8692 adet kitap mevcut olup, OCAK 2003 tarihi itibariyle toplam 14.802 okuyucu vardır. Ayrıca 2002 yılı içinde toplam 263 kayıtlı üyemiz vardır. Bunlardan gerek kütüphanemizde gerekse de evlere kitap verilerek kütüphane hizmetlerinden yararlanmaktadır.

              İlçe de Sinema ve Tiyatro gibi etkinliklerimiz bulunmamaktadır.

              İlçe merkezinin 6 km batısında ve Örmegöze köyü yakınlarında Şeyh Halit Türbesi bulunmaktadır.

              c- Spor Hayatı

              İlçe de kurulmuş spor kulübü yoktur.

              Okullarımızda ki sportif faaliyetler tamamen okul idarelerinin sevk ve idaresi altındadır. Her yıl ilçemizde Kaymakamlık Futbol turnuvası düzenlenmektedir.

              İlçe de kapalı spor salonu bulunmamaktadır. 

  F -        EKONOMİK DURUMU

                a- Sanayi

 İlçede ki sanayi kuruluşları 1972 yılında kurulan Uğurca Köyü Güzelleştirme ve Kalkınma Kooperatifi  Un ve Mercimek Fabrikası ile Örmegöze köyündeki GAP Halı Fabrikasıdır.

 İlçe merkezinde küçük çapta esnaf ticareti göze çarpmaktadır. Halkın temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Aktif nüfusun % 80’ ni ziraat kesiminde, % 20’ si toplum hizmeti kesiminde faaliyet göstermektedir.

              İlçe merkezimizde Tekel Tütün İşletme Müdürlüğü mevcut olup, 1 Eksper, 1 memur, 49 işçi, 14 Güvenlik görevlisi olmak üzere toplam 65 personel görev yapmaktadır. Müdürlüğümüzde 2002 yılı içinde 4152 ekici ile sözleşme yapılmış olup, 23.394 balya, 859.878 kğ tütün alımı yapılmış, bunlara 1.265.774.000 TL. ödeme yapılmıştır.

              Tarımda buğday, arpa, mercimek ve pamuk üretimi önemli bir yer teşkil etmektedir. Hayvancılık tarımın yanında ikinci plandadır.

 b- Tarım

 İlçe Tarım Müdürlüğü ; 1 Müdür, 6 Ziraat Teknisyeni, 1 Veteriner Sağlık Teknisyeni, 3 Şoför, 1 Yardımcı Hizmetli, 2 Daimi işçi ve 1 Veteriner Hekim olmak üzere toplam 15 personel ile kendi kurumunda hizmet vermektedir.

A-T.K.B. İLÇE MÜDÜRLÜĞÜNÜN TAŞIT ARAÇ DURUMU  :

 B-GENEL ARAZİ DURUMU  :

   C-BEŞİRİ İLÇESİ TARIMSAL EKİLİŞLER  :

              1) TARLA ÜRÜNLERİ   

                2) SEBZE ÜRÜNLERİ

             3) MEYVE ÜRÜNLERİ

             NOT : 1999-2000 Dikim mevsiminde ihtiyaç olarak tespit edilen 28 çiftçi ailesine 6.260 adet muhtelif meyve fidanından 3.600 adedi getirilerek dağıtımı yapılmaktadır.

              D-TARIMSAL ARAÇ VE GEREÇ DURUMU 

              E-HAYVAN VARLIĞI   :